Spreuken 14
14  Een wijze vrouw bouwt aan haar huis, een dwaze vrouw breekt het met eigen handen af.  Wie eerlijk leeft, heeft ontzag voor de Heer, wie het verkeerde pad kiest, minacht hem.  Een dwaas straft zijn eigen hoogmoed af door loos gepraat, maar in het woord van een wijs man ligt zijn redding.  Als je geen ossen hebt, blijft de kribbe vol voer, maar voor een goede oogst heb je wel ossen nodig.  Een betrouwbare getuige spreekt altijd de waarheid, een vals getuige verkondigt niets dan leugens.  Wie erg met zichzelf is ingenomen, zoekt vergeefs naar wijsheid, wie ervoor openstaat, ontdekt haar gemakkelijk.  Blijf bij dwazen vandaan, als je ooit een verstandig woord wilt horen.  Wijsheid is: weten welke weg te gaan, dwaasheid is: niet weten dat je jezelf bedriegt.  Wat dwazen met elkaar verbindt, is wat ze verkeerd doen, eerlijke mensen zoeken elkaar omdat het hun goeddoet.  Alleen je eigen hart voelt het verdriet ten volle en ook je vreugde kan een ander niet volledig delen.  Het huis van een misdadiger wordt een ruïne, het huis van een eerlijk mens zal voorspoed kennen.  Een weg die recht lijkt, kan toch naar de dood leiden.  Ook onder het lachen kan je hart pijn doen en na de vreugde blijft het verdriet dan over.  Een goed mens plukt de vruchten van zijn daden, maar een slecht mens niet minder.  Wie onervaren is, gelooft alles wat men zegt, wie schrander is, denkt zelf na.  Een wijs man weet dat hij het kwaad uit de weg moet gaan, een dwaas overschat zichzelf en waant zich nog veilig ook.  Wie heetgebakerd is, doet dwaze dingen, iemand die berekenend is, maakt zich gehaat.  Wie onverstandig leeft, blijft dwaas, wie verstandig leeft, krijgt inzicht.  Slechte mensen zullen buigen voor de goede, zij zullen aankloppen aan hun poorten.  De arme wordt zelfs door zijn buurman gehaat, maar de rijkaard heeft talloze vrienden.  Wie zijn medemensen minacht, maakt zich schuldig, wie medelijden heeft met de armen, is gelukkig.  Wie onheil zaait, gaat zeker de verkeerde weg, wie streeft naar het goede, oogst liefde en trouw.  Elke inspanning levert iets op, loos gepraat leidt alleen tot armoede.  Een schat aan inzicht is de kroon voor wijzen, domheid is de krans voor dwazen.  Het woord van een betrouwbare getuige kan iemand het leven redden, wat uit de mond van een leugenaar komt, betekent niets, het is bedrog.  Wie ontzag heeft voor de Heer kan gerust zijn en ook zijn kinderen weet hij veilig.  Ontzag voor de Heer is een bron van leven, het redt je uit de netten van de dood.  In de grootte van het volk ligt de grootheid van een koning, gebrek aan onderdanen is zijn ondergang.  Een geduldig man geeft blijk van veel inzicht, een heetgebakerd iemand laat zien hoe dwaas hij is.  Wie mild is, blijft gezond, maar afgunst vreet aan je.  Wie een arme onderdrukt, beledigt de Schepper, wie zorg heeft voor een arme, eert daarmee God.  Een slecht mens gaat door eigen kwaad ten onder, een rechtvaardig mens weet zich veilig, ook als de dood komt.  In het hart van een verstandig mens rust wijsheid, diep in hun hart moeten zelfs dwazen dat erkennen.  Rechtvaardigheid maakt een volk groot, onrecht is een schande voor een natie.  Een koning schept behagen in een verstandig dienaar, maar zijn woede treft de dienaar die zijn taak verwaarloost. 
15  Een vriendelijk antwoord doet woede bedaren, harde woorden wakkeren woede aan.  De woorden van wijzen getuigen van echt inzicht, uit de woorden van dwazen blijkt hun domheid.  De Heer ziet wat er overal gebeurt, hij slaat de mensen gade, de goeden en de slechten.  Milde woorden doen je leven, valse kunnen je breken.  Wie zich niets aantrekt van een waarschuwing, is een dwaas, wie een terechtwijzing ter harte neemt, is verstandig.  Het huis van een rechtvaardige is vol kostbare schatten, wat een slecht mens verwerft, brengt hem geen geluk.  De uitspraken van wijzen vergroten het inzicht, maar de woorden van dwazen nooit.  Offers van slechte mensen verafschuwt de Heer, maar het gebed van een eerlijk mens stelt hij op prijs.  Wat slechte mensen doen, verafschuwt de Heer, hij houdt van wie rechtvaardig handelen.  Wie van de goede weg afwijkt, wordt zwaar gestraft, wie zich niet laat terechtwijzen, zal sterven.  De afgrond van het dodenrijk ligt voor de Heer open, hoeveel temeer dan niet de gedachtenwereld van de mens.  Een verwaand iemand wil niet terechtgewezen worden, hij zal zich niet tot wijze mensen wenden.  Een vrolijk hart doet het gezicht stralen, verdriet maakt iemand neerslachtig.  Een verstandig mens zoekt naar inzicht, maar dwazen houden zich alleen met domheid bezig.  Voor een ongelukkig mens is elke dag slecht, voor een blijmoedig mens is het altijd feest.  Het is beter weinig te bezitten en ontzag te hebben voor de Heer, dan rijk te zijn en door onrust te worden geplaagd.  Een schotel groenten en liefde is beter dan een vetgemeste os en haat.  Een driftkop wekt woede op, wie geduldig is, brengt ruzie tot bedaren.  De weg van een luiaard wordt versperd door doornstruiken, het pad van eerlijke mensen is vrij.  Van een wijze zoon ondervinden de ouders vreugde, van een dwaze krijgen ze minachting.  Dwaasheid trekt alleen dommen aan, een man met inzicht kiest een rechte weg.  Plannen mislukken door gebrek aan overleg, alleen met veel goede raadgevers komt iets tot stand.  Iemand is blij als hij de passende woorden vindt, het juiste woord op het juiste moment is een weldaad.  Voor een verstandig mens gaat de levensweg omhoog, zo ontwijkt hij het dodenrijk beneden.  De Heer verwoest het huis van trotse mensen, van een weduwe beschermt hij iedere grenspaal.  De Heer verafschuwt wat slechte mensen willen, maar woorden uit liefde gesproken zijn zuiver.  Wie woekerwinst maakt, ondergraaft zijn eigen huis, wie zich niet laat omkopen, stelt zijn leven veilig.  Een rechtvaardige bezint zich op zijn antwoord, de woorden van een slecht mens richten niets dan onheil aan.  De Heer houdt zich ver van wie niets van hem willen weten, maar hij hoort het gebed van wie naar hem luisteren.  Een vriendelijke blik maakt je blij, een goed bericht geeft je weer moed.  Wie naar heilzame terechtwijzingen luistert, wordt tot de wijzen gerekend.  Wie waarschuwingen afwijst, doet zichzelf tekort, maar wie luistert naar terechtwijzingen, wint erbij.  Ontzag voor de Heer leidt tot wijsheid en bescheidenheid gaat vooraf aan eer.