Spreuken 24 24
Wees niet jaloers op kwaadaardige mensen, zoek hun gezelschap niet,
want ze hebben kwaad in de zin en spreken onheilspellende woorden.
Door wijsheid wordt een huis gebouwd, door inzicht houdt het stand,
door kennis worden de kamers gevuld met rijke en kostbare pracht.
Alleen een wijze heeft kracht, inzicht maakt hem sterker.
Voer een oorlog met beleid, je zegeviert dankzij een keur van raadgevers.
Voor een dwaas is wijsheid onbereikbaar, als de oudsten in de poort bijeen zijn, weet hij niets te zeggen.
Wie altijd kwaad in de zin heeft, wordt een boosdoener genoemd.
Het wangedrag van een dwaas is zondig, een spotter wordt door iedereen verafschuwd.
Ben je moedeloos wanneer je in het nauw zit, dan schiet je kracht tekort.
Bevrijd hen die ter dood veroordeeld zijn, doe alles om hun leven te redden.
Zeg niet: ‘Ik wist het niet,’ want hij die de harten doorgrondt, het innerlijk doorziet, weet of je de waarheid spreekt. Hij vergeldt elk mens naar zijn daden.
Mijn zoon, eet honing, dat is goed voor je, zoete honing streelt de tong.
Zie wijsheid als de honing voor je leven. Als je wijsheid vindt, heb je een toekomst, je hoop gaat niet verloren.
Jij, goddeloze, belaag niet het huis van een rechtvaardige, verwoest zijn woning niet.
Een rechtvaardige komt zevenmaal ten val, maar telkens staat hij op. Een goddeloze struikelt door zijn slechte daden, en komt voorgoed ten val.
Verheug je niet over de val van je vijand, juich niet als hij ten onder gaat.
Want de HEER ziet het en keurt het af, en laat zijn woede op je vijand varen.
Wind je niet op over kwaadaardige mensen, wees niet jaloers op goddelozen.
Want wie kwaad doet, heeft geen toekomst, het licht van goddelozen wordt gedoofd.
Mijn zoon, heb ontzag voor de HEER en de koning, ga niet om met wie zich tegen hen verzetten.
Ze gaan plotseling ten onder, en wie weet hoe zwaar de ramp is die hen treft?
Ook deze spreuken zijn afkomstig van de wijzen. Een partijdig oordeel in een rechtszaak is verkeerd.
Wie tegen een schuldige zegt: ‘Je bent onschuldig,’ wordt door alle volken verwenst, wordt door alle naties vervloekt.
Wie de schuldigen veroordeelt, zal het goed gaan, hij wordt gezegend met voorspoed.
Wie een eerlijk antwoord geeft, is als iemand die een kus op je lippen drukt.
Doe eerst je werk op het land, maak eerst je akker gereed, bouw daarna pas je huis.
Leg over een ander geen vals getuigenis af, waarom zou je liegen?
Zeg niet: ‘Wat hij mij heeft aangedaan, doe ik hem aan. Ik betaal hem met gelijke munt.’
Ik liep over het veld van een luiaard, door de wijngaard van een dwaas.
Alles was overwoekerd door onkruid, zijn hele terrein was met distels bedekt, de muur lag in puin.
Ik zag het, en nam het ter harte, ik nam het in mij op, en trok er lering uit.
Nog even dan? Nog even slapen, nog een beetje rusten, een ogenblik nog blijven liggen?
Armoede overvalt je als een struikrover, als een bandiet slaat gebrek je neer.
25
Hier volgen andere spreuken van Salomo, die de dienaren van koning Hizkia van Juda hebben gekopieerd.
Eer aan God, omdat hij dingen verbergt, eer aan de koning, omdat hij dingen onderzoekt.
Zo peilloos hoog als de hemel, zo peilloos diep als de aarde, zo peilloos is het hart van een koning.
Als het zilver van onzuiverheden is ontdaan, maakt de edelsmid een prachtige vaas.
Als de koning zich ontdoet van goddelozen, schraagt gerechtigheid zijn troon.
Gedraag je niet aanmatigend in aanwezigheid van de koning, ga niet op de plaats van een voornaam persoon staan.
Het is beter dat de koning je naar voren roept dan dat hij je plaats laat maken voor een edelman. Als je denkt dat iemand iets misdaan heeft,
sleep hem dan niet overijld voor het gerecht. Wat zou je moeten doen als hij je te schande maakt?
Als je een rechtsgeding met iemand hebt, onthul dan geen geheimen van een ander.
Als hij dat te weten komt, word je zelf het slachtoffer: hij maakt je te schande.
Het juiste woord op de juiste tijd is als een gouden appel op een zilveren schaal.
Een wijze vermaning voor een luisterend oor is als een gouden ring, een sieraad van het zuiverste goud.
Een betrouwbare bode is voor zijn opdrachtgever als een koele dronk tijdens de oogst: hij beurt hem op.
Wie prat gaat op een geschenk zonder waarde, is als wind en wolken zonder regen.
Een heerser laat zich overtuigen door geduld, kalme woorden breken krachtige tegenstand.
Als je honing hebt gevonden, eet dan niet meer dan goed voor je is, spaar je maag, anders braak je het uit.
Bezoek een vriend alleen zo nu en dan, anders word je hem te veel en gaat hij je haten.
Wie een vals getuigenis tegen een ander aflegt, is als een bijl, een zwaard, een scherpe pijl.
Vertrouwen op een onbetrouwbaar mens in tijden van nood is als eten met een rottend gebit, lopen met een verzwikte enkel.
Als je zingt voor iemand die bedroefd is, is het of je je ontkleedt op een koude dag, of azijn op loog giet.
Als je vijand honger heeft, geef hem dan te eten, als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken.
Dan stapel je gloeiende kolen op zijn hoofd, en de HEER zal je belonen.
Zoals de noordenwind een striemende regen brengt, zo brengt geroddel woedende blikken.
Je kunt beter in een hoekje op het dak wonen dan in één huis met een vrouw die ruzie zoekt.
Een goed bericht uit een ver land is als koel water voor een dorstige keel.
Een rechtvaardige die een goddeloze niet weerstaat, is als een troebele bron, een vergiftigde put.
Overmatig honing eten is niet goed, overmatig eer zoeken al evenmin.
Iemand zonder zelfbeheersing is als een stad waarvan de muur is geslecht.
|